اتحاد ملی احواز- حمایت قدرت‌های پیروز جنگ جهانی دوم از حقوق قومی و سیاسی ملل غیر فارس در ایران پس از پایان جنگ جهانی دوم، در قالب طرح «کمیسیون سه‌جانبه برای ایران» در دسامبر ۱۹۴۵، به‌عنوان تلاشی برای مدیریت بحران‌های سیاسی و اجتماعی ایرانِ پس از اشغال مطرح شد. سه قدرت پیروز، یعنی بریتانیا، اتحاد جماهیر شوروی و ایالات متحده آمریکا، در حالی بر استقلال و تمامیت ارضی ایران تأکید می‌کردند، مجموعه‌ای از پیشنهادها را ارائه دادند که عملاً به بازتعریف رابطه دولت مرکزی با اقوام و مناطق مختلف کشور می‌انجامید.

اتحاد ملی احواز- این سند محرمانه بریتانیایی متعلق به سال ۱۹۴۳، در بستر تحولات ناشی از جنگ جهانی دوم و اشغال ایران توسط نیروهای متفقین، تصویری روشن از وضعیت سیاسی–امنیتی مناطق کردنشین غرب ایران ارائه می‌دهد. در این دوره، تضعیف اقتدار دولت مرکزی ایران و کاهش توان کنترلی آن بر نواحی پیرامونی، زمینه‌ساز بروز ناآرامی‌ها و شکل‌گیری شکاف‌های عمیق میان حکومت و جوامع محلی شده بود.